<< Cofnij

Łosie k. Gorlic to wieś łemkowska, której mieszkańcy tradycyjnie zajmowali się wędrownym handlem mazią i smarami. Niegdyś była to tzw. kołomaź używana głównie do smarowania osi drewnianych wozów. Uzyskiwano ją w procesie suchej destylacji odpadów sosnowych.

Od połowy XIX wieku, w miarę rozwoju na Podkarpaciu przemysłu naftowego, Łosianie zaczęli przestawiać się na handel smarami technicznymi i olejami pochodzenia ropnego. Zajęcie to do II wojny światowej było podstawowym źródłem zarobkowania większości mężczyzn z tej wsi.

Istniały dwie kategorie maziarzy: drobni handlarze domokrążni, wędrujący pieszo po wsiach Karpat i przyległego Pogórza, oraz maziarze wyjeżdżający na dalekie trasy specjalne przystosowanymi, ciężkimi wozami.

Jeździli na Karpaty aż, po Siedmiogród, na daleką Ukrainę, w głąb Rosji, na Litwę, Łotwę i po całym niemal obszarze ziem polskich. Zasięg i trasy wędrówek zmieniały się wraz z sytuacją polityczną. Po II wojnie światowej handel się załamał, choć kilkanaście osób prowadziło go jeszcze do lat sześćdziesiątych.
Intratny zawód i związane z nim migracje spowodowały istotne przemiany kulturowe we wszystkich dziedzinach życia.

W dniu 31 października 2009 roku (sobota), godz. 15.00 w Łosiu odbyła się uroczystość otwarcia zagrody maziarskiej – nowej placówki Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów”.

losie-2009_1 losie2-2009_9 losie2-2009_18

W zagrodzie zgromadzono dwa wozy maziarskie, beczki, zalewajki, próbki mazi i ropy naftowej. Na ekspozycji zobaczyć można strój maziarza, dokumenty rodzin maziarskich.

Uzupełnieniem są zdjęcia rodzin maziarskich, wozów, na których podróżowali, sprzedając produkty naftowe. Ogrom obszaru, na którym działali, doskonale ilustrują mapy. Ekspozycja została naukowo opracowana i zaprojektowana przez Marię Brylak-Załuską, etnografa.

Zasygnalizowaną problematykę, pokazaną na szerszym tle etnograficznym, ilustrującym tradycyjną kulturę łemkowszczyzny zachodniej, przedstawia wystawa „Zagroda Maziarska w Łosiu”, na którą serdecznie zapraszamy.

 

Informacje

Godziny otwarcia

"ZAGRODA MAZIARSKA" w Łosiu

Od 1 września 2015 roku zmiana godzin otwarcia Zagrody Maziarskiej
poniedziałek-piątek w godz. 9:30 - 17:30
sobota - niedziela 9.00-15.00

CERKIEW w Bartnem

cerkiew udostępniana zwiedzającym po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym :
poniedziałek-czwartek w godz. 9:00 - 17:00
sobota 9:00 - 18:00
niedziela 14:00 - 18:00

Dane kontaktowe

"ZAGRODA MAZIARSKA" w Łosiu
Łosie 34,
tel. 18 353 43 63
tel. 601-411-590 (Klaudia Zbiegień)
tel. 18 353 47 10, 502 425 314
e-mail: zagroda.maziarska@gmail.com

CERKIEW w Bartnem
Bartne 38-307 Sękowa
tel. 18 351 84 54 (ks. Mirosław Cidyło)

Mapa dojazdu

Łosie:

Bartne:

Do góry