Oddział Kasztel w Szymbarku

W naszej instytucji przekonani jesteśmy  o równym dostępie do korzystania z dóbr kultury dla każdego z nas, i dlatego zależy nam na tym, aby była ona jak najlepiej przygotowana do przyjęcia każdej osoby, która zechce odwiedzić naszą placówkę.


DANE KONTAKTOWE DO KOORDYNATORA DOSTĘPNOŚCI:

Maciej Lewek – p.o. kierownik oddziału Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ;
tel: 18 351 31 14

DOJAZD DO INSTYTUCJI:
Do Szymbarku dojechać można autobusami kursującymi na liniach:
- Kraków – Gorlice (przez Nowy Sącz)
- Nowy Sącz – Gorlice
- Wysowa Zdrój – Gorlice
- Gorlice – Zakopane
- Śnietnica – Gorlice
- Konieczna – Gorlice
- Izby – Gorlice
- Łosie – Gorlice
- Brzesko – Gorlice
- Gorlice – Banica
Itd.
Autobusy funkcjonujące na w/w liniach nie posiadają przystosowania dla osób niepełnosprawnych ruchowo.
W Szymbarku autobusy zatrzymują się na przystanku „Szymbark-szkoła. Z przystanku do wejścia na teren oddziału prowadzi początkowo krótki odcinek chodnikiem wzdłuż drogi krajowej 28, a potem asfaltowa droga gminna (ok. 300 m); droga ta po jednej stronie posiada wąski chodnik.
Do oddziału można dotrzeć również transportem własnym. Wzdłuż ogrodzenia obiektu – od strony drogi gminnej znajduje się parking o nieutwardzonej powierzchni. Parking nie posiada miejsc wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Istnieje jednak możliwość wjazdu na teren ośrodka samochodem osobowym po wcześniejszym uzgodnieniu z koordynatorem dostępu.
Od bramki wejściowej w ogrodzeniu do budynku nie prowadzą specjalne podjazdy czy ścieżki sensoryczne.

OTOCZENIE INSTYTUCJI: 
Obiekt (kasztel) położony jest na ogrodzonym terenie zielonym – trawniki, gazon, drzewostan. Od bramy wejściowej w ogrodzeniu - zlokalizowanej przy parkingu – do obiektu prowadzą żwirowe ścieżki o szerokości od 150 do 250 cm. Na terenie oddziału prócz kasztelu zlokalizowane są również: oficyna dworska  - miejsce wystaw czasowych oraz drewniany dworek mieszczański – obecnie do wynajęcia na działalność gospodarczą. Przed kasztelem znajdują się ławki z miejscami dla kilkudziesięciu osób.
 
PRZESTRZEŃ W INSTYTUCJI:
Do budynku prowadzą szerokie na 115 cm drzwi otwierane do wewnątrz. Progi w budynku mają maksymalną wysokość 3 cm.
Kasa biletowa znajduje się w sieni na parterze po prawej stronie, blisko wejścia do obiektu. 
Funkcje szatni pełnią mobilne wieszaki ustawiane w sieni obiektu na parterze. Sień, hol na piętrze i sala główna na piętrze, wyposażone są w krzesła.
Toaleta dla niepełnosprawnych znajduje się na piętrze obiektu.
Na parterze oprócz sieni znajdują się 2 pomieszczenia ekspozycyjne do których prowadzą drzwi o szerokości 95 cm. Przejścia pomiędzy tymi pomieszczeniami nie posiadają progów. 
Na piętro obiektu prowadzą schody, oraz dźwig przeznaczony dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Na piętrze znajdują się toaleta dla osób niepełnosprawnych, hol, sala główna kasztelu oraz dwa pomieszczenia alkierzowe. We wszystkich tych pomieszczeniach znajdują się ekspozycje. Drzwi pomiędzy pomieszczeniami na piętrze mają niskie progi  - ok 2 cm, oraz szerokości od 87 do 113 cm. Przestrzeń w pomieszczeniach pozwala na swobodę manewrowania wózkiem inwalidzkim.
Do budynku oficyny dworskiej prowadzą szerokie dwuskrzydłowe drzwi,  z progiem o wysokości ok 3 cm. Przestrzeń oficyny ma charakter halowy. 
 
UDOGODNIENIA DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ RUCHU:
Udogodnieniem dla osób z dysfunkcją ruchu jest dźwig dla osób niepełnosprawnych oraz toaleta przystosowana do ich potrzeb.
Istnieje możliwość zamówienia asystenta dla osób z niepełnosprawnością ruchu, po wcześniejszym kontakcie (conajmniej 2 dni przed wizytą) z koordynatorem dostępu.

OFERTA:

• Zwiedzanie ekspozycji muzealnych

• Lekcje muzealne - link: Lekcje w kasztelu

• Warsztaty edukacyjno-plastyczne BON KULTURY - linki:
- Szata zdobi człowieka
- Co kryje maska?

Lekcje muzealne i warsztaty dostępne w ofercie poza sezonem letnim

POLITYKA CENOWA:
Z uwagi na niskie ceny biletów (4 zł – bilet zbiorowy, 5 zł – bilet indywidualny) nie stosujemy biletów ulgowych dla osób niepełnosprawnych.
 
POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU EWAKUACJI:
Po ogłoszeniu alarmu i zarządzeniu ewakuacji osoby przebywające w obiekcie  są niezwłocznie kierowane  do wyjść ewakuacyjnych zgodnie z kierunkiem znaków ewakuacyjnych lub drogą wskazaną przez kierującego ewakuacją.

Małopolska. Kultura wrażliwa - spot reklamowy


fot. P. Mazur, MIK 2017 ©

OŚWIADCZENIE O DOSTĘPNOSCI OŚRODKA KONFERENCYJNO-WYSTAWIENNICZEGO „KASZTEL W SZYMBARKU

W naszej instytucji przekonani jesteśmy o równym dostępie do korzystania z dóbr kultury dla każdego z nas, i dlatego zależy nam na tym, aby była ona jak najlepiej przygotowana do przyjęcia każdej osoby, która zechce odwiedzić naszą placówkę.

DANE KONTAKTOWE DO KOORDYNATORA DOSTĘPNOŚCI:

Ewa Piotrowska-Kukla – kierownik oddziału Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ;

tel: 18 351 31 14

DOJAZD DO INSTYTUCJI:

Do Szymbarku dojechać można autobusami kursującymi na liniach:

- Kraków – Gorlice (przez Nowy Sącz)

- Nowy Sącz – Gorlice

- Wysowa Zdrój – Gorlice

- Gorlice – Zakopane

- Śnietnica – Gorlice

- Konieczna – Gorlice

- Izby – Gorlice

- Łosie – Gorlice

- Brzesko – Gorlice

- Gorlice – Banica

Itd.

Autobusy funkcjonujące na w/w liniach nie posiadają przystosowania dla osób niepełnosprawnych ruchowo.

W Szymbarku autobusy zatrzymują się na przystanku „Szymbark-szkoła. Z przystanku do wejścia na teren oddziału prowadzi początkowo krótki odcinek chodnikiem wzdłuż drogi krajowej 28, a potem asfaltowa droga gminna (ok. 300 m). Droga ta po jednej stronie posiada wąski chodnik.

Do oddziału można dotrzeć również transportem własnym. Wzdłuż ogrodzenia obiektu – od strony drogi gminnej znajduje się parking o nieutwardzonej powierzchni. Parking nie posiada miejsc wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Istnieje jednak możliwość wjazdu na teren ośrodka samochodem osobowym po wcześniejszym uzgodnieniu z koordynatorem dostępu.

Od bramki wejściowej w ogrodzeniu do budynku nie prowadzą specjalne podjazdy czy ścieżki sensoryczne.

OTOCZENIE INSTYTUCJI:

Obiekt (kasztel) położony jest na ogrodzonym terenie zielonym – trawniki, gazon, drzewostan. Od bramy wejściowej w ogrodzeniu - zlokalizowanej przy parkingu – do obiektu prowadzą żwirowe ścieżki o szerokości od 150 do 250 cm. Na terenie oddziału prócz kasztelu zlokalizowane są również: oficyna dworska - miejsce wystaw czasowych oraz drewniany dworek mieszczański – obecnie do wynajęcia na działalność gospodarczą. Przed kasztelem znajdują się ławki z miejscami dla kilkudziesięciu osób.

 

 

 

PRZESTRZEŃ W INSTYTUCJI:

Do budynku prowadzą szerokie na 115 cm drzwi otwierane do wewnątrz. Progi w budynku mają maksymalną wysokość 3 cm.

Kasa biletowa znajduje się w sieni na parterze po prawej stronie, blisko wejścia do obiektu.

Funkcje szatni pełnią mobilne wieszaki ustawiane w sieni obiektu na parterze. Sień, hol na piętrze i sala główna na piętrze, wyposażone są w krzesła.

Toaleta dla niepełnosprawnych znajduje się na piętrze obiektu.

Na parterze oprócz sieni znajdują się 2 pomieszczenia ekspozycyjne do których prowadzą drzwi o szerokości 95 cm. Przejścia pomiędzy tymi pomieszczeniami nie posiadają progów.

Na piętro obiektu prowadzą schody, oraz dźwig przeznaczony dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Na piętrze znajdują się toaleta dla osób niepełnosprawnych, hol, sala główna kasztelu oraz dwa pomieszczenia alkierzowe. We wszystkich tych pomieszczeniach znajdują się ekspozycje. Drzwi pomiędzy pomieszczeniami na piętrze mają niskie progi - ok 2 cm, oraz szerokości od 87 do 113 cm. Przestrzeń w pomieszczeniach pozwala na swobodę manewrowania wózkiem inwalidzkim.

Do budynku oficyny dworskiej prowadzą szerokie dwuskrzydłowe drzwi, z progiem o wysokości ok 3 cm. Przestrzeń oficyny ma charakter halowy.

 

UDOGODNIENIA DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ RUCHU:

Udogodnieniem dla osób z dysfunkcją ruchu jest dźwig dla osób niepełnosprawnych oraz toaleta przystosowana do ich potrzeb.

Istnieje możliwość zamówienia asystenta dla osób z niepełnosprawnością ruchu, po wcześniejszym kontakcie z koordynatorem dostępu.

 

POLITYKA CENOWA:

Z uwagi na niskie ceny biletów (4 zł – bilet zbiorowy, 5 zł – bilet indywidualny) nie stosujemy biletów ulgowych dla osób niepełnosprawnych.

 

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU EWAKUACJI:

Po ogłoszeniu alarmu i zarządzeniu ewakuacji osoby przebywające w obiekcie są niezwłocznie kierowane do wyjść ewakuacyjnych zgodnie z kierunkiem znaków ewakuacyjnych lub drogą wskazaną przez kierującego ewakuacją.

MÓJ HERB – MOJE LOGO
warsztaty heraldyczno - plastyczne

Czym jest herb? Czy logo jest jego współczesnym odpowiednikiem? Jakie są polskie symbole narodowe i znaki patriotyczne? Na warsztatach w renesansowym kasztelu rodu Gładyszów, z pogadanki i prezentacji multimedialnej dowiemy się o ich znaczeniu, zasadach heraldyki i projektowaniu graficznych symboli. Inspirując się dawnymi herbami szlacheckimi w nawiązaniu do swojego nazwiska, zaprojektujemy i wykonamy własną tarczę herbową, wycinając filcowe elementy i naklejając je na drewnianą tarczę. Warsztaty zakończy quiz heraldyczny, dzięki któremu sprawdzimy i utrwalimy zdobytą wiedzę.

Zajęcia adresowane do dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 15 lat
Liczba uczestników: do 25 osób
Czas trwania: 1,5 godz.
Kalendarz zajęć: od września 2018 do sierpnia 2019 roku, według zgłoszeń
Koszt: 5,60 zł od osoby*
* Skracamy drogę do kultury – specjalna oferta dla uczestników z miejscowości dalej położonych (0,60 zł dla uczestników spoza Gminy Gorlice).
Miejsce: Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”

Szczegółowe informacje i rezerwacja: Ewa Piotrowska-Kukla
tel. (18) 351 31 14
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 


LEKCJE MUZEALNE W KASZTELU
dla młodzieży - gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne

  TEMATY LEKCJI:

Sztuka renesansu – świat i Polska

Epoka renesansu – tło historyczne, odkrycia geograficzne, literatura, sztuka, nauka…

(wybór zagadnień wg. ustaleń z nauczycielem)

Jan Matejko – życie i twórczość malarza, projekcja filmu „Wariackie losy obrazów Jana Matejki podczas II wojny światowej”

 

JAK ZAMÓWIĆ ZAJĘCIA?

Lekcje odbywają się:

poniedziałki-piątki, godz. 9.00 – 14.00

lekcja trwa około 60 min.

 

REZERWACJA ZAJĘĆ:

• tel. 18 351 31 14 od poniedziałku do piątku w godz. 8.30-15.00

• prosimy o podanie tematu lekcji, terminu zajęć, liczebności klasy, numeru szkoły oraz danych nauczyciela (imię i nazwisko, tel. Kontaktowy, adres mailowy)

• grupa może liczyć min. 15, max. 40 osób.

• odpłatność za lekcję wynosi 30 zł oraz za bilety wstępu do kasztelu na wystawę stałą lub czasową (wg. cennika – grupy od 25 do 40 osób – 4 zł, mniejsze grupy – 5 zł od osoby). W przypadku lekcji muzealnej nie jest pobierana opłata przewodnicka.

 

ZASADY REZERWACJI:

• prosimy o telefoniczne potwierdzenie rezerwacji pod nr 18 351 31 14 od poniedziałku do piątku w godzinach 8.30 – 15.00, najpóźniej na dwa dni robocze przed terminem zajęć.

• bez potwierdzenia rezerwacji zajęcia się nie odbędą.

• rezerwacje można odwołać najpóźniej na dwa dni robocze prze terminem lekcji muzealnej.

• w przypadku rezygnacji z zajęć w terminie późniejszym lub nieprzyjścia na umówioną lekcję zamawiający zobowiązany jest do zwrotu kosztów lekcji w wysokości 30 zł.

• nauczyciele i opiekunowie przychodzący z klasa szkolna na lekcje nie wykupują biletów wstępu do muzeum.

• opłata za lekcje i i bilety prosimy wnosić w dniu wizyty w kasie Kasztelu.

aby otrzymać Fakturę VAT prosimy o podawanie danych do faktury (nazwa instytucji, adres z kodem pocztowym, NIP) podczas dokonywania telefonicznej rezerwacji lub mailowo.

• opiekun ma obowiązek pozostania z grupą przez cały czas pobytu w Muzeum,

• podczas zajęć mogą być wykonywane zdjęcia na potrzeby Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów, jeżeli nie wyrażają Państwo na to zgody, prosimy o wcześniejszą informację,
• nauczyciele lub opiekunowie mogą wykonywać zdjęcia bez użycia lampy błyskowej.




Z przyjemnością odpowiemy na Państwa pytania. Prosimy o kontakt z oddziałem muzeum

od poniedziałku do piątku w godz. 8.30–15.00

pod nr tel. 18 351 31 14

lub pod adresem e-mailowym: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 


ARCHITEKTURA I DZIEJE SZYMBARSKIEGO DWORU OBRONNEGO DO 1947 ROKU
Szymbarski dwór obronny określany jest przez historyków sztuki jako czołowy przykład kasztelu polskiego. Cechy charakterystyczne tego typu budowli to prostokątny zarys całości, z prostym układem wnętrz bez wewnętrznego dziedzińca i przybudówki w czterech narożach budowli o wyraźnie obronnej funkcji, najczęściej z nadwieszonym piętrem w formie wykuszy.

Kasztel w Szymbarku – dawna siedziba rycerskiego rodu Gładyszów herbu Gryf łączy w sobie funkcję niewielkiej rezydencji szlacheckiej i warowni o harmonijnej formie. Kształtem architektonicznym nawiązuje do budowli południowej i południowo-środkowej Europy. Najczęściej przywołuje się związek kasztelu z typem piętnastowiecznej willi włoskiej bądź sylwetką włoskiego zamku quattro torre – warowni z czterema wieżami obronnymi, popularnej we Włoszech w XIV i XV wieku.

Nie znani są projektanci obiektu i jego budowniczowie. Niewątpliwie kasztel powstał w XVI wieku, brak jednak jego dokładnego datowania. Przypuszczalnie istniały dwie fazy budowy, prowadzące do nadania mu ostatecznego kształtu.
Etap I (1530 – 1550) powstanie bryły budowli,
Etap II (1590 – 1600) ukończenie budowli oraz wykonanie ozdobnych elementów (attyka, sgraffito, kamieniarka okienna i drzwiowa).

Unikalny architektonicznie, posiada dość skromne rozmiary (u podstawy długość ścian 20 i 13 m). Wyglądał jednak imponująco na tle otoczenia ze względu na wyraźną różnicę w wysokości ścian (znacznie wyższe od strony południowej i zachodniej) i ukształtowanie terenu wokół.

Szymbarski dwór obronny powstał z miejscowego kamienia łamanego i cegły. Posiada dwie kondygnacje (podpiwniczony parter i piętro) i typowy dla ówczesnego dworu murowanego układ wnętrz. z usytuowaną z boku sienią i pomieszczeniami przyległymi do niej, równoległymi do siebie. Tak było na poziomie piwnic i parteru, pełniących „podrzędniejszą”, gospodarczą funkcję, gdzie z sieni prowadziły drzwi do dwu sklepionych kolebkowo piwnic lub , jak na parterze o sklepieniach beczkowo-krzyżowych, do dwu „izb”. Część mieszkalna, „pańska”, obejmowała piętro podzielone na dwa sporej wielkości pomieszczenia – mniejszą „antykamerę”, nad sienią parteru i „izbę wielką”, „komnatę”, po jej prawej stronie. Te pomieszczenia nakryte były drewnianymi stropami. Uzupełnienie części mieszkalnej stanowiły „komnatki” w alkierzach. Tam też zlokalizowano toalety, nazywane z łac. locum secretum.

Do wnętrza kasztelu prowadziły jedne, dość wąskie drzwi wejściowe usytuowane z boku, w północnej ścianie budynku. Niegdyś istniał wiodący do nich nad fosą most zwodzony. System obronny kasztelu widoczny był w wyglądzie samej bryły: cztery prostokątne narożne baszty mieszkalne nadawały się również do odparcia ataku, stanowiły także dobre miejsce do obserwacji, z widokiem na każdą stronę. W dolnych partiach – stopach alkierzy mieściły się dobrze chronione: skarbczyk, zbrojownia i karcer. Na szczycie budowli, spoza sterczyn późniejszej attyki można było również prowadzić obserwację terenu i obronę. Najważniejszą funkcję obronną spełniał jednak system otworów strzelniczych, prostokątnych i „kluczowych”, stanowiących dookolny ciąg na wysokości strychu. Dodatkowe utrudnienie dla ewentualnego ataku stanowiło zabezpieczenie żelaznymi kratami okien na parterze.

Otynkowana jednolita powierzchnia elewacji zyskała w drugiej fazie budowy ozdobne elementy. W górnych partiach budynku pojawiła się dekoracja sgraffitowa o formie dookolnego ornamentu złożonego z fantastycznych masek i motywów geometrycznych oraz roślinnych. Dwubarwne, szaro-białe sgraffito zdobi pilastry dzielące ściankę attyki na regularne łukowate pola o jednolitej barwie. Wraz z gzymsem ścianka stanowi podstawę grzebienia attyki o formie ciągu smukłych sterczyn, wspaniale wieńczących bryłę kasztelu. Pierwotny, kryty gontem dach czterospadowy przebudowano wówczas na korytowy, tzw. pogrążony, całkowicie zasłonięty z zewnątrz zębami attyki. Przyozdobiono również inne elementy zewnętrzne – otwory okienne i drzwiowe, montując w nich kamieniarkę o dość jednak skromnej ornamentyce (żłobkowanie, płaskie rozety). We wnętrzach zyskały ozdobną oprawę obramienia drzwi z profilowanymi nadprożami, węgarami z rytem o wzorze z rozet i roślinnej wici. Pewne przeróbki we wnętrzach dotyczyły też przebudowy schodów prowadzących z parteru na piętro. Znacznie większych zmian dokonano po dłuższym okresie użytkowania budowli, w XVIII wieku. Dotyczyły one nie tylko estetyki (stiuki, barwna polichromia we wnętrzach alkierzy, z charakterystycznymi dla tego okresu motywami. Pękające mury budowli wzmocniono kamiennymi przyporami, głęboko wchodzącymi w podłoże szczególnie od strony usuwającej się zapewne skarpy nadrzecznej. Względy praktyczne doprowadziły też do wyraźnej zmiany układu wewnętrznego – wprowadzono na poziomie parteru i piętra ściany działowe, tworząc w ten sposób na dole pięć niewielkich pomieszczeń, na piętrze cztery. Wyposażono je w dodatkowe piece.

Zabiegi te nie przydały się na długo. Kasztel przestał być obiektem mieszkalnym już pod koniec XVIII wieku. W jego sąsiedztwie powstał wówczas skromny , niewielki modrzewiowy dworek.

Dawna siedziba rodowa niszczała z roku na rok. Ostatnia przebudowa na początku XIX wieku uczyniła z niej gorzelnię – „kipiały w niej machiny parowe, a pełne gorzałek kufy zastąpiły na ścianach miejsce dawnych rynsztunków rycerskich”. W okresie międzywojennym, za czasów ostatnich właścicieli tzw. „Majątku Zamek” rodziny Kuźniarskich, wnętrza parteru stanowiły kuchnię i pomieszczenia dla służby dworskiej, a nawet drobiu, piętro zaś było rodzajem lamusa, gdzie trzymano nie używane już sprzęty.

W 1937 roku przygotowana została dla kasztelu przez krakowskiego architekta Stefana Świszczowskiego dokumentacja, na podstawie której ta prywatna wówczas własność miała być remontowana. Żadnych zabiegów renowacyjnych jednak nie wykonano.
Po parcelacji majątku ziemskiego Marii Kuźniarskiej pozostawiono zabudowaną resztówkę jako majątek Skarbu Państwa. Po II wojnie światowej oprócz kasztelu i modrzewiowego dworku, w czworokąt zabudowań folwarcznych wpisywały się jeszcze dwie osiemnastowieczne stajnie, od strony południowej i wschodniej oraz spichlerz w zachodniej części nadrzecznej skarpy.

Kasztel jako cenny zabytek architektury znalazł się na liście obiektów chronionych, wówczas pod opieką Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Rzeszowie. Mniej szczęścia miały pozostałe budynki należące do dawnego zespołu dworskiego. Rozebrano zniszczony osiemnastowieczny dworek. W sposób niekontrolowany „zniknęły” dwa budynki gospodarcze, stajnia od strony południowej i spichlerz. Druga ze stajni „przysposobiona” została do celów kulturalnych w latach sześćdziesiątych, po wykonaniu niezbędnego, podstawowego remontu.

Przed przystąpieniem do pierwszych prac zabezpieczających kasztel wykonano badania geologiczne podłoża. W celu zabezpieczenia zbocza a jednocześnie budowli, przed dalszym osiadaniem, co już od dawna uwidoczniło się w złym stanie części ścian nośnych (spękania), wykonano szeroki, kamienny mur oporowy od strony zachodniej i częściowo południowej zbocza. Fundamenty kasztelu na całym obwodzie opasano żelbetowym wieńcem, z kotwami stalowymi sięgającymi w głąb budynku. Wykonanie tych prac (lata 1949 – 1953) spowodowało usunięcie wtórnych przypór istniejących od kilku wieków przy ścianach i alkierzach. Zdecydowano bowiem, że renowacja kasztelu ma doprowadzić do jego pierwotnego, szesnastowiecznego wyglądu. Do 1958 roku oczyszczono wnętrza z gruzu i pozostałości zniszczonych drewnianych stropów na piętrze, tam założono na sufitach stalowe dźwigary. Wymieniono więźbę dachową, odtwarzając formę dachu pogrążonego, pokryto go blachą ocynkowaną. Pełnego rozpoznania stanu technicznego wraz z wykonaniem pomiarów dokonano w 1959 roku. Między innymi to opracowanie posłużyło jako podstawa do wykonania kompletu dokumentacji, projektu architektoniczno-konserwatorskiego dla tego obiektu.

Ostatecznie w roku 1972 powstał projekt Pracowni Konserwacji Zabytków w Krakowie. Inwestorem naczelnym było Ministerstwo Kultury i Sztuki, głównym Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków.

W dokumentacji określono funkcję obiektu po remoncie jako muzeum regionu Pogórza. Zachowanie i uzupełnienie wątków historycznych połączono z adaptacją wnętrz do nowych celów. Po ponad dwudziestu latach przerwy przystąpiono do kolejnych prac renowacyjnych. Przywrócono renesansowy podział wewnętrzny parteru i piętra, usuwając późniejsze ściany działowe. Wykonano szerokie schody z poziomu parteru do piwnic. W wykuszu północno-wschodnim umieszczono schody zabiegowe o współczesnej konstrukcji. Zakonserwowano zachowaną pierwotną kamieniarkę okienną i drzwiową, elementy nie zachowane zrekonstruowano. Dębową stolarkę okienną osadzono w otworach pierwotnej wielkości. Fragmenty oryginalnej polichromii w dwu alkierzach przewidziano do konserwacji na późniejszym etapie prac, w związku z czym pokryto ją pobiałą. Przystąpiono do rekonstrukcji attyki. Wymieniając pokrycie dachu na blachę miedzianą zamontowano system odprowadzający wodę opadową w postaci wypływów z połaci dachu za pomocą rzygulców o prostej formie i rynien. Zainstalowano sieć grzewczą w postaci żeliwnych grzejników naściennych, tylko w pomieszczeniach piwnic ukrytych jako ogrzewanie podłogowe. Ostatnie prace wg projektu PKZ Kraków wykonano w 1987 roku. W tym roku uruchamiano muzeum pod nazwą „Ośrodek Budownictwa Ludowego w Szymbarku” z siedzibą w drewnianym dworku z Gorlic z 1920 roku, postawionym w miejscu po rozebranym tutejszym, osiemnastowiecznym. Przeniesiony dworek pełnił funkcje administracyjno-socjalne, w części ekspozycyjne (wystawa stała „W kręgu kultury dworkowej”, dotycząca historii kasztelu, innych tutejszych dworów i ich właścicieli). Główny temat ekspozycji – kulturę ludową Pogórza Gorlickiego, zaprezentowano w sąsiadującym z dworkiem i kasztelem skansenie, w którym postawiono wówczas 14 obiektów typowych dla budownictwa wiejskiego naszego terenu.

W dniu 1 grudnia 2007 r. dokonały się poważne zmiany dotyczące organizacji szymbarskiej placówki muzealnej. Uchwałą Sejmiku Województwa Małopolskiego, na bazie wydzielonego z Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu oddziału – Ośrodka Budownictwa Ludowego w Szymbarku wraz z filią Cerkiew w Bartnem i zlikwidowanej jako osobna instytucja – Galerii Sztuki „Dwór Karwacjanów”, utworzono Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów”. Galeria stała się jednym z oddziałów nowego muzeum, z administracją i dyrektorem całej jednostki Zdzisławem Tohlem. Dzięki środkom pozyskanym z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i z budżetu Województwa Małopolskiego (zrealizowano w latach 2007 – 2010 nowy projekt pod nazwą „Rewaloryzacja i remont renesansowego dworu obronnego w Szymbarku”.

W styczniu 2011 roku został uruchomiony nowy oddział muzealny, instytucja kultury Województwa Małopolskiego, pod nazwą Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”. Stał się on miejscem ważnych wydarzeń kulturalnych i artystycznych o randze regionalnej i ogólnokrajowej. Zgodnie z założeniami, określonymi jako cel wykonania prac remontowo-adaptacyjnych, nowo powstała placówka kulturalna ma być „nowoczesnym ośrodkiem muzealnym o szerokim spektrum działania, włączonym w sieć wzajemnie z sobą współpracujących europejskich instytucji kultury, zwłaszcza w zabytkowych kasztelach – dawnych centrach władzy lokalnej na Słowacji, Węgrzech, Ukrainie, w Niemczech, Francji, Chorwacji, Włoszech i Austrii. Pozwoli to na pełniejsze wykorzystanie potencjału kulturowego i turystycznego regionu”.
W 2013 roku „Kasztel w Szymbarku” został laureatem nagrody głównej w VI edycji ogólnopolskiego konkursu „Polska Pięknieje – 7 Cudów Funduszy Europejskich” w kategorii „Zabytek”.
Następcy Gładyszów, właściciele różnych części Szymbarku i kolejni mieszkańcy kasztelu to od lat trzydziestych XVII wieku Strońscy. Byli oni fundatorami cerkwi i parafii grekokatolickiej w Dolinach. Strońscy sprzedali swoją majętność Siedleckim w I połowie XVIII wieku. Na Strońskich kończy się funkcja kasztelu jako siedziby rodowej. Niszczejący trudny do utrzymania i niezbyt wygodny do zamieszkania stał się wtedy opuszczoną, nie używaną budowlą. Siedleccy zamieszkali w nowo wybudowanym naprzeciwko kasztelu niewielkim modrzewiowym dworku. Wkrótce potem na krótko właścicielami tego majątku stali się Bronikowscy, ci jednak już w 1792 roku sprzedali majętność księdzu Janowi Bochniewiczowi z Biecza. Ksiądz Bochniewicz sporządził w 1802 roku testament, dzieląc swe dobra: „Szymbark Górny, Ruską Wólkę czyli Szymbark Dolny, Zamek i podzamcze, Łęki, Bystrzycę i Rojowszczyznę. „Na mocy tego podziału powstały cztery schedy, zapisane jego krewnym. Sukcesorzy odziedziczyli zatem, wg późniejszego nazewnictwa: I schedę – Łęgi Szymbarskie, II - Dwór obronny Szymbark, III – Folwark Szymbark, IV – Bystrzycę Szymbarską. Zapis ten nie był jednak zwykłą darowizną. Sukcesorzy byli zobowiązani przez 50 lat do corocznego przekazywania ustalonych kwot magistratowi miasta Biecza, przeznaczonych dla najuboższych bieczan i na rozwój podupadającego miasta.

Właścicielką Łęgów stała się siostra ks. Bochniewicza, Małgorzata Różniatowska, a po niej dzieci. W 1878 roku zadłużony majątek, wówczas należący do Horodyńskich, wykupił na licytacji Marceli Groblewski. Odtąd ta część działu związana była z tym nazwiskiem. Kazimierz Groblewski, dwukrotnie żonaty gospodarzył na Łęgach do 1937 roku. Po jego śmierci syn Czesław spłacił rodzeństwo i był ostatnim właścicielem tego majątku. Znaną siedzibą tej schedy jest istniejący do dziś murowany dworek z 1907 roku. Po parcelacji od 1947 roku przez kilka lat działała tam szkoła rolnicza, potem utworzona Państwowy Dom Wczasów Dziecięcych. Z dobudowanymi obiektami od 1976 roku do chwili obecnej funkcjonuje jako Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. J. Korczaka.

Drugą schedę Dwór Obronny Szymbark odziedziczyła Apolonia Ołpińska, córka Elżbiety Pieczkiewiczowej drugiej siostry ks. Bochniewicza. Własność ta była w posiadaniu córki Karoliny, po mężu Żywickiej, do jej śmierci w 1864 roku. Następnie majątek przejął Roman Żywicki, który zmarł w 1875 roku, a wdowa po nim Ludwika poślubiła Feliksa Brochwicz Rogoyskiego. Do roku 1897 zamieszkiwała z krewnym Józefem Sękiewiczem, którego wraz z drugim mężem wychowywała. To on odziedziczył jeszcze za jej życia majątek szymbarski. Natomiast do roku 1934 figurował jako „częściowy właściciel” Zbigniew Sękiewicz syn Józefa. W latach 30-tych XX w majątek „Zamek” jak go wówczas nazywano składał się z 49 ha ziemi ornej, 200 ha lasu, ogrodu warzywnego, sadu oraz niewielkiego parku. Był to czas, kiedy w lecie przyjeżdżało do niego wiele osób, głównie ze Lwowa, Warszawy, Krakowa i Śląska. Napływ gości spowodował realizację związanych z tym inwestycji. W 1928 roku zaczęła funkcjonować usytuowana w pobliżu drewniana willa letniskowa. Przebywała tam w sierpniu 1933 roku pisarka Maria Dąbrowska, o czym wspominała w Dziennikach. Dziś dawna „Willa”, bo tak ją wówczas nazywano, to prywatny pensjonat „Perełka”.

Zygmunt Sękiewicz nie ożeniwszy się spadek pozostawił kuzynce Marii Kuźniarskiej z domu Łańcuckiej. Przybyła ona do Szymbarku jako wdowa z czwórką dzieci. Maria Kuźniarska wraz z dorastającymi, kształcącymi się jeszcze dziećmi gospodarzyła samodzielnie niezbyt długo. Podczas okupacji Niemcy przysłali tutaj administratora, a wkrótce po wojnie majątek został rozparcelowany. Rodzina Kuźniarskich znalazła się w Gorlicach.

Trzeci majątek- Folwark Szymbarski (Rojowszczyzna) na początku należał do synów trzeciej siostry ks. Bochniewicza, Apolonii Rzuchowskiej, Ignacego i Stanisława Rzuchowskich. Następną właścicielką była Kazimiera Słowikowska z d. Rumińska, która przejęła schedę po rodzicach. Bezdzietna, przekazała w 1936 roku Folwark niezamężnej Urszuli Rumińskiej za dożywocie. Nie mając spadkobierców sprzedała ona pod koniec życia majątek osobom niezwiązanym z rodziną. Drewniany dworek „na Folwarku”, doraźnie tylko naprawiany, choć i dziś zamieszkały, nie doczekał się gruntownego remontu. Jest po kasztelu najstarszą tutejszą siedzibą szlachecką.

Czwarta scheda – Bystrzyca Szymbarska, z niezachowanym pierwotnym dworem (istnieje do dziś drewniany, w latach 30-tych XX wieku był przykładem nowoczesności: z elektrycznością, bieżąca wodą i ogrzewaniem gazowym) miała jako pierwszych właścicieli córkę Apolonii Rzuchowskiej Mariannę i jej męża Wojciecha Groblewskiego. Ich syn Marceli Jan Groblewski miał z Walerią Horodyńska trzech synów. „Na majątku” pozostał Henryk z żona Anną, którzy mieli trzy córki. Najstarsza ich córka Stanisława i jej mąż stali się dziedzicami Bystrzycy.

Dwór ten stał się ważnym ośrodkiem konspiracyjnym w czasie II wojny światowej. Mieściła się w nim siedziba I komendy Obwodu ZWZ – AK z komendantem Waldeckiem, który ukrywał się tam jako gajowy. Stanisława Groblewska (ps. „Joanna”), organizowała przerzuty oficerów polskich na Węgry i do Francji, ukrywała poszukiwanych, zaopatrywała w żywność partyzantów. W ostatnich miesiącach wojny ukrywała się przed Niemcami w Krakowie. Majątek po wojnie rozparcelowano, dwór przejęto pierwotnie dla PGR w Siarach, a od 1965 roku działa w nim Stacja Naukowa Instytutu Geografii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.
Do góry